Tai Chi Chuan is meer dan trage bewegingen in het park. In de Wudang-stijl, zoals doorgegeven door Cheng Tin-hung en Dan Docherty, is het een volwaardige krijgskunst: een lange handvorm, pushing hands, zelfverdediging, interne krachttraining en drie wapenvormen.
Wie traint, werkt aan evenwicht, souplesse, conditie en rust in het hoofd. Wie verder gaat, leert die rust te bewaren wanneer iemand duwt, trekt of aanvalt. Dat is wat het woord ‘practical’ betekent: de vorm moet werken.
In memoriam Dan Docherty († 9 december 2021). Onze school traint in zijn lijn. Zijn lessen, boeken en verhalen leven voort in de training van zijn leerlingen wereldwijd. Lees over de lijn van leraren.
Lopende lessen in Gent. In Zwevegem start een nieuwe beginnersgroep zodra de wachtlijst vol is. Het eerste uur staat de vorm centraal, het tweede uur de toepassing.
Bekijk de lessenIntensieve dagen rond één thema: pushing hands, zelfverdediging, een wapenvorm of interne kracht. Ook open voor beoefenaars van andere scholen.
Bekijk de workshopsTimothy Verhaeghe traint sinds 1993 bij Geert Van Loo en Dan Docherty en werd tweemaal Europees kampioen pushing hands.
Lees de biografieEen selectie boeken van Dan Docherty en andere bronnen over de klassieke teksten, de geschiedenis en de praktijk.
Naar de literatuurlijst
De traditionele lange vorm, eerst in het vierkant en daarna in de ronde vorm.
Meer over de vorm
Elke beweging uit de vorm heeft een toepassing. Die oefenen we met een partner.
De vijf componenten
Sabel, zwaard en speer: drie wapens die elk iets anders van lichaam en geest vragen.
Meer over de wapens
Je evenwicht bewaren terwijl een partner duwt en trekt, en zijn bedoeling leren voelen.
Strategie en tactiekDe naam bestaat uit drie Chinese tekens. Tai Chi (太極, de ‘opperste uiterste’) verwijst naar het taoïstische principe van yin en yang: twee tegengestelden die elkaar aanvullen en voortdurend in elkaar overgaan. Chuan (拳) betekent ‘vuist’ en staat voor bokskunst of krijgskunst. Tai Chi Chuan is dus letterlijk een krijgskunst die gebouwd is op het samenspel van zacht en hard, leeg en vol, rust en beweging.
Tai Chi Chuan wordt gerekend tot de interne krijgskunsten, samen met onder meer Xing Yi en Ba Gua. ‘Intern’ wil zeggen dat kracht niet in de eerste plaats uit spierspanning komt, maar uit ontspanning, een goede houding, juiste ademhaling en het samenwerken van het hele lichaam. De beweging begint in de voeten, wordt gestuurd door het middel en komt tot uiting in de handen.
Veel mensen kennen Tai Chi vooral als gezondheidsoefening, en terecht: de trage, doorlopende bewegingen verbeteren evenwicht, souplesse en bloedsomloop, en de concentratie op de vorm werkt als een bewegende meditatie. Maar de vorm is ontstaan als een reeks gevechtstechnieken. Zonder kennis van de toepassingen blijft de vorm een gedicht dat je opzegt zonder de woorden te begrijpen.
In onze school worden beide kanten samen getraind. Gezondheid is het fundament: wie niet fit en ontspannen is, kan geen techniek correct toepassen. Zelfverdediging geeft de vorm betekenis en richting.
Een kernidee uit de klassieke teksten is dat je een aanval niet frontaal opvangt, maar ontwijkt, omleidt en de kracht van de tegenstander tegen hem gebruikt. ‘Vier ons verplaatst duizend pond’, zegt het oude gezegde. Dat vraagt geen spierkracht, maar gevoeligheid, timing en een stabiele basis. Die eigenschappen bouw je op met de vorm en pushing hands.
Verder lezen: de vijf componenten, strategie en tactiek en de geschiedenis van de Wudang-stijl.
Tai Chi Chuan is geschikt voor jong en oud, voor wie zich wil verdedigen en voor wie vooral beter in zijn vel wil zitten. Wat je eruit haalt, hangt af van hoe je traint. Dit zijn de effecten die leerlingen het vaakst merken.
De speer leer je in 100 dagen, de sabel in 1000 dagen, het zwaard vraagt minstens 10.000 dagen.Chinees gezegde over de wapens
Het curriculum van de Wudang-stijl volgens Cheng Tin-hung en Dan Docherty
Het systeem dat Dan Docherty van zijn leraar Cheng Tin-hung leerde, bestaat uit vijf delen die elkaar versterken. Wie maar één deel traint, mist de samenhang.
De lange vorm is een aaneenschakeling van zelfverdedigingstechnieken en telt 119 bewegingsreeksen. Een volledige uitvoering duurt ongeveer achttien minuten. We leren de vorm eerst ‘in het vierkant’, met duidelijke hoeken en eindposities, en daarna in de ronde vorm, waarin alles vloeiend in elkaar overgaat.
Dan Docherty ontwikkelde ook een korte vorm van 34 bewegingen en een gevorderde korte vorm van 38 bewegingen. Ze duren elk ongeveer vier minuten en worden gebruikt in competitie en als opstap naar de lange vorm.
Met een partner oefen je in contact met elkaars armen. Je leert ontspannen blijven, ‘kleven’ aan de tegenstander, zijn bedoeling voelen voor hij zijn beweging afmaakt en zijn kracht omleiden. Er bestaan vaste-stap-oefeningen, waarbij de voeten blijven staan, en oefeningen met bewegende stap, waarbij je vooruit, achteruit en zijwaarts beweegt.
Pushing hands is geen vechten. Het is de brug tussen de theorie van strategie en tactiek en de praktische toepassing van de vorm.
Elke houding uit de vorm heeft een of meer toepassingen: slagen, trappen, klemmen, worpen en technieken voor korte afstand. Je leert ze eerst traag en één voor één, met een partner die aanvalt. Na verloop van tijd combineer je ze vrij, zodat je niet meer denkt in ‘bij aanval X gebruik ik techniek Y’, maar natuurlijk reageert op wat er gebeurt.
Het principe blijft: laat de tegenstander eerst bewegen, vermijd zijn sterke punten en val zijn zwakke punten aan.
Vroeger was dit het eerste wat een leerling leerde. Het gaat om twee reeksen van twaalf oefeningen: de yin-reeks bouwt gezondheid en een sterk lichaam op, de yang-reeks ontwikkelt kracht en slagkracht. De oefeningen regelen de ademhaling, versterken de pezen en gewrichten en verbeteren het evenwicht.
Zonder deze basis heb je weinig aan techniek: wie geen kracht heeft om terug te slaan of geen slag kan incasseren, staat zwak, zeker tegenover meer dan één tegenstander.
Onze stijl kent drie wapens. Ze hebben elk hun toepassingen, maar trainen ook lichaam en geest op een andere manier dan de handvorm.
| Wapen | Wanneer | Wat het traint |
|---|---|---|
| 刀 Sabel | Eerste wapen, zodra je de handvorm zelfstandig kan uitvoeren | Kracht en souplesse tot één geheel brengen; vastberadenheid |
| 劍 Zwaard | Tweede wapen | Precisie en verfijning: tweesnijdend, de moeilijkste vorm om te leren |
| 槍 Speer | Laatste en kortste vorm | Kracht en beheersing; verdedigen en counteren vanuit elke hoek |
Tai Chi Chuan rust op een vaste theorie die beschreven staat in de klassieke teksten: vijf strategieën (de vijf richtingen of stappen) en acht krachten. Samen vormen ze de dertien tactieken. Pushing hands is de oefening waarin je die theorie in je lichaam leert.
| Naam | Betekenis | In de praktijk |
|---|---|---|
| 掤 Peng | Afweren | Een veerkrachtige, ronde structuur die druk opvangt en terugveert |
| 捋 Lu | Wegtrekken | De aanval laten doorgaan en opzij leiden |
| 擠 Ji | Drukken | Vooruit drukken met de onderarm of beide handen samen |
| 按 An | Duwen | Neerwaarts of voorwaarts duwen vanuit de benen |
| 採 Cai | Plukken | Kort en scherp neerwaarts trekken |
| 挒 Lie | Splijten | Twee krachten in tegengestelde richting |
| 肘 Zhou | Elleboog | Slaan of drukken met de elleboog op korte afstand |
| 靠 Kao | Schouder | Inbeuken met schouder, heup of rug |
Voorwaarts gaan, achterwaarts wijken, naar links kijken, naar rechts uitzien en het centrale evenwicht bewaren. Het centrum is de belangrijkste: zonder evenwicht werkt geen enkele andere richting.
Alleen geconcentreerde, regelmatige training brengt je naar het derde stadium. Kennis van techniek op zich volstaat niet.
Over het ontstaan van Tai Chi Chuan bestaan verschillende verhalen. Volgens de legende ontwikkelde de taoïstische monnik Zhang San-feng de kunst op de Wudang-berg, nadat hij een gevecht tussen een kraanvogel en een slang had gezien. Historici wijzen eerder naar de familie Chen in Chenjiagou en naar Yang Lu-chan, die de kunst in de negentiende eeuw naar Beijing bracht. Vanuit die lijnen ontstonden de bekende stijlen: Chen, Yang, Wu, Sun en andere.
Dan Docherty heeft zich zijn hele leven met die vraag beziggehouden en schreef er uitgebreid over. Hij nam de legendes niet zomaar over, maar zocht in Chinese bronnen naar wat historisch houdbaar is.
De stijl die wij beoefenen kwam via Cheng Wing-kwong en zijn neef Cheng Tin-hung naar Hongkong. Cheng Tin-hung leidde daar het Hong Kong Tai Chi Institute. Zijn school stond in Zuidoost-Azië bekend om de full-contact-kampioenen die ze voortbracht, en om de vele politieagenten die er zelfverdediging kwamen leren. Lokale krijgskunstjournalisten gaven de school daarom de bijnaam ‘Practical Tai Chi Chuan’.
Dan Docherty, een Schotse inspecteur bij de Royal Hong Kong Police, werd in 1975 leerling van Cheng Tin-hung. Hij bracht de stijl naar Europa en richtte Practical Tai Chi Chuan International (PTCCI) op, met scholen en leraren in vele landen, waaronder België.
Meer over de personen in deze lijn vind je bij lijn en biografieën.
Van Hongkong naar Zwevegem en Gent
Cheng Tin-hung leerde de Wudang-stijl van zijn oom Cheng Wing-kwong en werd een van de bekendste Tai Chi-meesters van Hongkong. Aan zijn Hong Kong Tai Chi Institute trainde hij generaties kampioenen in Chinees full contact en gaf hij les aan officieren van de Royal Hong Kong Police. Samen met Dan Docherty publiceerde hij teksten over de vijf componenten en de klassieke theorie, die vandaag nog de basis van ons curriculum vormen.
Dan Docherty kwam als jonge politieman naar Hongkong. Via George Button, hoofdinstructeur lichamelijke opvoeding aan de politieschool en zelf aikidomeester, leerde hij in 1975 Cheng Tin-hung kennen. Binnen het jaar stond hij in de ring voor een full-contact-wedstrijd. Later vertegenwoordigde hij Hongkong op de Zuidoost-Aziatische kampioenschappen Chinese krijgskunsten: in 1976 haalde hij de finale bij de zwaargewichten, in 1980 won hij in Kuala Lumpur de titel bij de superzware gewichten.
Na negen jaar bij de politie werd hij in 1984 professioneel Tai Chi-leraar in Londen. Hij gaf les aan duizenden leerlingen over de hele wereld, schreef boeken en artikels, maakte video’s en podcasts, en vormde kampioenen en lesgevers. Steeds benadrukte hij dat Practical Tai Chi Chuan niet alleen over vechten gaat, maar ook over gezondheid en levenshouding. Dan Docherty overleed op 9 december 2021.
Timothy traint sinds 1993 bij Geert Van Loo en Dan Docherty. Hij werd tweemaal Europees kampioen pushing hands (2008 en 2010) en won sinds 1993 meerdere internationale pushing-handstoernooien. Sinds 2008 geeft hij les in Zwevegem en sinds 2019 ook in Gent.
Aanbevolen boeken voor wie zich verder wil verdiepen
De eerste rubrieken bevatten boeken uit dezelfde lijn als onze school: van Cheng Tin-hung, van Dan Docherty en van hun leerlingen. Daarna volgen de klassieke teksten, de taoïstische achtergrond en boeken over krijgskunsten in het algemeen.
Cheng Tin-hung. De theorie en filosofie achter de Wudang-stijl, door de leraar van Dan Docherty.
Cheng Tin-hung en Dan Docherty. Het curriculum van de stijl, van handvorm tot toepassingen.
Cheng Tin-hung. Over de drie wapenvormen van de stijl.
Dan Docherty. Overzicht van het volledige systeem: vorm, pushing hands, zelfverdediging, interne kracht en wapens.
Dan Docherty. Vertaling en uitleg van de klassieke teksten, vanuit de praktijk van een vechter.
Dan Docherty. Toegankelijk, rijk geïllustreerd naslagwerk over geschiedenis, theorie en oefeningen.
Dan Docherty. Zijn herinneringen aan de jaren bij de politie in Hongkong en de training bij Cheng Tin-hung.
Geert Van Loo. Over de Wudang-stijl, geschreven door een Belgische leerling van Dan Docherty en de eerste leraar van Timothy.
Ian Cameron. Over de handvorm en de training van de Wudang-stijl.
Ian Cameron. Een uitwerking van de zwaardvorm, het tweede wapen in het curriculum.
Ian Cameron. Een uitwerking van de speervorm, het laatste wapen in het curriculum.
Zhang Yun. Vertaling van en commentaar op de klassieke teksten van het Taijiquan.
Lo, Inn, Amacker en Foe. Een veelgebruikte Engelse vertaling van de klassieke Tai Chi-geschriften.
Jou Tsung Hwa. Over de taoïstische principes achter Tai Chi Chuan en hun toepassing in de training.
Marnix Wells. Vertaling en studie van de geschriften van Chang Naizhou, een geleerde en vechtkunstenaar uit de achttiende eeuw.
Lao Zi. De taoïstische basistekst over zacht en hard, leeg en vol. Er bestaan verschillende goede Nederlandse vertalingen.
Fabrizio Pregadio. Vertaling van de Cantong qi, een van de oudste teksten over taoïstische alchemie.
Fabrizio Pregadio. Vertaling van de Wuzhen pian van Zhang Boduan, een sleuteltekst van de interne alchemie.
Richard Wilhelm. Een klassieke taoïstische meditatietekst, vertaald door Wilhelm en ingeleid door C. G. Jung.
Zhang Yu Huan en Ken Rose. Over het begrip qi en de rol ervan in de Chinese geneeskunde, filosofie en cultuur.
R. H. van Gulik. Klassieke studie over seksualiteit en de taoïstische opvattingen over levenskracht en gezondheid in het oude China.
Howard Reid en Michael Croucher. Een overzicht van krijgskunsten uit verschillende Aziatische landen en hun achtergrond.
Donn F. Draeger en Robert W. Smith. Een breed naslagwerk over de vechtkunsten van Azië.
Miyamoto Musashi. De klassieke tekst van de Japanse zwaardvechter over strategie en tactiek.
Cameron Quinn. Over de karatestijl en trainingsfilosofie van Mas Oyama.
Op de website van PTCCI vind je bovendien artikels, blogberichten, video’s en podcasts van Dan Docherty. Naar taichichuan.co.uk
Het volledige curriculum, van de eerste les tot de wapenvormen
Woensdag 19.30 tot 21.30 uur
Turnzaal Basisschool Sint-Paulus, Gent
Ingang via de parking in de Stropstraat
Een lesavond bestaat uit twee delen. Het eerste uur staat de vorm centraal, het tweede uur de toepassing: zelfverdediging en pushing hands. Om de twee weken voegen we conditietraining toe.
De vormtraining bestaat uit het aanleren van de traditionele lange vorm. Die leer je eerst in het vierkant en daarna in de ronde vorm. Het duurt zo’n twee jaar om de vorm te leren, en nog eens een jaar voor je hem echt onder de knie hebt.
De lange vorm is een aaneenschakeling van zelfverdedigingstechnieken. Die technieken leggen we uit tijdens het tweede uur van de avond.
In het tweede uur gaan we dieper in op de vorm en bekijken we welke beweging overeenstemt met welke praktische toepassing.
Daarnaast oefenen we pushing hands: een manier om je evenwicht te leren bewaren terwijl je tegenstander je trekt en duwt.
Om de twee weken lassen we conditietraining in, met oefeningen voor uithouding en kracht: push-ups, handstand, buikspieroefeningen, schaduwboksen en boksen op een pad.
Traditioneel zijn er drie wapens in onze stijl van Tai Chi Chuan: sabel, zwaard en speer.
De sabel is het eerste wapen dat je leert, ten vroegste wanneer je de handvorm volledig zelfstandig kan uitvoeren. Het is het wapen bij uitstek om kracht en souplesse tot één geheel te brengen.
Het zwaard komt daarna en is het moeilijkste wapen om te leren. Het is aan twee kanten scherp, en de reeks bestaat uit precieze bewegingen die verfijnd moeten worden uitgevoerd.
De speer is het laatste wapen in de rij, en ook de kortste vorm. Het is een wapen dat veel kracht en beheersing vraagt.
De speer kan je leren in 100 dagen, de sabel in 1000 dagen, het zwaard duurt minstens 10.000 dagen.Chinees gezegde over de moeilijkheid van de wapens
Wudang Practical Tai Chi Chuan seminar
Naast de wekelijkse lessen organiseren we workshops en seminars. Op één dag of een weekend gaan we dieper in op één onderdeel van het curriculum, zoals pushing hands, zelfverdedigingstoepassingen uit de vorm, interne kracht of een wapenvorm.
De workshops staan open voor leerlingen van onze school en voor beoefenaars van andere scholen en stijlen. Beginners zijn welkom, tenzij anders vermeld.
Vlissingen, 2027
De datum wordt nog vastgelegd. Schrijf je in via het formulier om als eerste op de hoogte te zijn.
Samen beginnen, samen verder
In Zwevegem zijn er op dit moment te weinig leerlingen om de lessen te laten doorgaan. Daarom werken we met een wachtlijst. Zodra vijftien mensen zich hebben aangemeld, start een nieuwe beginnersgroep.
Starten als groep heeft een groot voordeel. Iedereen begint bij de eerste beweging van de lange vorm, en elke week herhalen we wat al geleerd is en voegen we een stukje toe als de groep er klaar voor is. Zo staat niemand achter, en doorloop je de vorm samen met dezelfde mensen.
Nieuwe leerlingen zijn welkom voor een proefles. Kies “Gent” in het formulier.
Vragen? Mail naar e-mail of stuur een bericht via de Facebookpagina.
Lesgever Timothy Verhaeghe
Sinds 1993 bij Geert Van Loo en Dan Docherty.
Sinds 2008 in Zwevegem en sinds 2019 in Gent.